الاخلاق و الخصال * ( حِسانٌ ) * نيكوان در صورت و جمال يعنى بحسن خلق پيراسته و بحسن خلق آراسته و اينكه بعضى مفسران چنين تفسير كرده‌اند كه ايشان زنانىاند كه تيز زبان و هرزه گوى و سليطه و بازارگرد و نابكار و متعفنة الجلد نباشند و سر از بام بدر نكنند و موذى شوهران نباشند تعريف بلازم است زيرا كه زنانى كه حسن الخلق و الخلق باشند از اين صفات ذميمه بلكه از جميع اوصاف سيئه معرا و مبرااند و نزد بعضى خيرات بمعنى مختاراتست يعنى زنانى برگزيده و اين نيز لازم تفسير اولست * ( فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما ) * پس بكدام از نعمتهاى پروردگار خود كه شما را حوران عطا فرمايد همه زيبا صورت نيكوسيرت * ( تُكَذِّبانِ ) * انكار ميكنيد و بدانكه خيرات مخفف خيرات است كه جمع خير است بتشديد ياء و نميتواند بود كه جميع خير باشد كه افعل تفضيل است زيرا كه خير بمعنى اخير است او را تنبيه و جمع نميكنند و نمىگويند خيرون و خيرات و در بعضى تفاسير مذكور است كه زنانى كه متصف به اين صفاتند زنان اهل دنيا باشند كه تا در جنت نامزد ازدواج خود شوند و ايشان در حسن خلق و خلق از حوريان در بيش باشند و از عقبة بن عبد الغافر نقل كرده‌اند كه حوريان بهشت دستهاى يكديگر بدست گيرند و بآواز خوش و صوت دلكش بر وجهى كه هيچكس مثل آن آواز لذيذ نشنيده باشد گويند نحن الراضيات فلا تسخط ابدا نحن المقيمان فلا تطعن ابدا نحن خيرات حسان خلقنا الازواج الكرام ما خوشنوديم كه هرگز خشم نگيريم ما مقيمانيم كه هرگز از اينجا نرويم ما آراسته‌ايم بخصال و جمال و مخلوق شده‌ايم براى مردمان بزرگوار از عايشه مرويست كه حضرت رسول ( ص ) فرمود كه چون حوريان اين ندا دردهند زنان مؤمنه گويند نحن المصليات و ما صليتن نحن الصائمات و ما صمتن نحن المتصدقات و ما تصدقتن نحن المتوضيات و ما توضيتن ما نماز گذارندگانيم و شما نه و ما روزه دارانيم و شما نه ما صدقه دهندگانيم و شما نه ما وضو سازندگانيم و شما نه بعد از آن فرمود كه اللَّه غلبنهن به خدا سوگند كه ايشان بر حوريان غالب باشند در حسن خصال و زيب جمال و نيز در آن چهار بهشت باشند * ( حُورٌ مَقْصُوراتٌ ) * حوران بازداشته شده يعنى پنهان كرده شده * ( فِي الْخِيامِ ) * در خيمها يا حورانى كه چشمهاى خود را مقصور داشته باشند بازواج در خيمها كه از درهاى مجوف باشند از ابن مسعود نقل كرده‌اند كه هر زنى را خيمهء باشد كه طول آن شصت ميل باشد مرويست از حضرت رسالت ( ص ) كه الخيمة درة واحدة طولها فى السماء ستون ميلا فى كل زاوية منها اهل للمؤمن لا يريد الاخرون يعنى در بهشت خيمهء از يك در باشد كه طول آن در آسمان شصت ميل باشد و در هر كنجى از آن خيمه زنى باشد از براى مؤمن كه غير از آن مؤمن كسى ديگر او را نبيند و